Sieraden Poputan
Persbericht:

NMVW: adviesrapport belangrijke stap

In opdracht van de Raad voor Cultuur ontving de minister van OCW vandaag een adviesrapport over mogelijk overheidsbeleid rond restitutie van cultuurgoederen uit de koloniale periode. “Dit is een grote stap voorwaarts. Wij hopen dat dit advies op korte termijn wordt omgezet in beleid”, zegt Stijn Schoonderwoerd, directeur van het Nationaal Museum van Wereldculturen (NMVW). 

Onvoorwaardelijke teruggave
Als de minister het advies overneemt, wordt de onvoorwaardelijke teruggave aan voormalige Nederlandse koloniën mogelijk van culturele objecten verzameld gedurende de koloniale periode, waarbij sprake is van onvrijwillig bezitsverlies. Schoonderwoerd: “Hiermee neemt Nederland zijn verantwoordelijkheid door het onrecht te erkennen en teruggave mogelijk te maken. Wij juichen dat toe. En we vinden het terecht dat de adviescommissie ook de mogelijkheid biedt voor het claimen van objecten van cultureel, religieus of nationaal belang waarbij geen sprake is van onvrijwillig bezitsverlies.”

Onrecht gaat verder dan eigen koloniale verleden 
Schoonderwoerd: “Als NMVW staan we achter de opmerking van de commissie dat onrecht niet stopt bij het eigen koloniale verleden. Wat ons betreft gelden daarom voor alle cultuurgoederen uit de koloniale periode dezelfde principes. Dus zou ook voor niet-Nederlandse koloniën sprake moeten zijn van onvoorwaardelijke teruggave van objecten waarbij sprake was van onvrijwillig bezitsverlies, zoals bijvoorbeeld het geval is bij een deel van onze Benin-collectie. Daarnaast zien we in het advies dat alleen een natiestaat kan claimen. Dit biedt niet altijd een oplossing voor inheemse gemeenschappen met hun wens om bepaalde objecten terug te vragen.” 

Samenwerking
Het advies wijst erop dat het de landen van herkomst niet alleen om teruggave gaat, maar ook om bijvoorbeeld training van museumprofessionals en wetenschappelijke samenwerking. Schoonderwoerd: “Dat herkennen we uit eigen ervaring. De volgende stap moeten we daarom samen met de herkomstlanden zetten.”  

 

NMVW-beleidskader
Over het algemeen zijn de aanbevelingen in het advies in lijn met de standpunten die het NMVW in april 2019 publiceerde in de vorm van een beleidskader voor restitutie. Na deze publicatie stelde de Minister de adviescommissie in, die vandaag haar rapport uitbracht. Schoonderwoerd: “We hopen dat er nu, op basis van het advies, landelijk beleid komt. Dan is ons beleidskader in feite niet meer nodig, en weten zowel de musea als de landen die een claim overwegen waar ze aan toe zijn.”

 

Herkomstonderzoek intensiveren 
Het adviesrapport onderschrijft het belang van herkomstonderzoek en adviseert de Minister onder meer om een Adviescommissie en een Expertisecentrum in te stellen. Schoonderwoerd: “Mee eens. Ook zeer terecht dat de commissie adviseert om musea financieel te ondersteunen bij het doen van herkomstonderzoek. Wij willen als NMVW hierin onze eigen verantwoordelijkheid blijven nemen en onze inspanningen op dit gebied de komende jaren intensiveren.”  

 

Het volledige adviesrapport lezen kan hier. 

Over Nationaal Museum van Wereldculturen Het Nationaal Museum van Wereldculturen (Tropenmuseum, Museum Volkenkunde en het Afrika Museum) en het Wereldmuseum geven samen vorm aan de missie: inspireren tot wereldburgerschap. De collecties bevatten 450.000 objecten van over de hele wereld, die stuk voor stuk een menselijk verhaal vertellen. Deze verhalen gaan over universele thema’s zoals vieren, geloven, rouwen, vechten of versieren. Ze laten zien dat we op de verschillen na hetzelfde zijn: mens.

 

----------------------------------------------------------- noot voor redactie, niet voor publicatie

Voor meer informatie en/of interview aanvragen neemt u contact op met Coromandel Brombacher coromandel.brombacher@wereldculturen.nl of tel: 06-53152835.

Plaquette uit Benin.

Bronzen plaat, paleisversiering, met als centrale figuur een hofdignitaris, datering: 1500-1700, afkomstig uit Benin.

Benin Plaque

Oorbellen

Oorstekers , 1850-1900, Net als de gouden oorknoppen zijn deze oorsieraden gemaakt voor leden van het hof van Tabanan, een van de koninkrijken van Bali, die aan het begin van de 20ste eeuw met geweld onderdeel werden gemaakt van destijds de kolonie Nederlandsch-Indië.

Oorbellen

Oorknoppen

Deze oorknoppen, gemaakt van goud, robijn en elitra, zijn in januari 1907 gekocht door de graficus/tekenaar W.O.J. Nieuwenkamp (1874-1950) op een openbare verkoping van voorwerpen uit het paleis van de vorst van Tabanan.

Oorknoppen

Paleisdeuren uit Bali

Deuren uit het voormalig paleis van de vorst van Denpasar, midden 19e eeuw. Deze loodzware deuren zijn overgebleven na de puputan in 1906 en via schilder W.O.J. Nieuwenkamp naar Nederland gekomen. collectie: NMVW

Paleisdeuren uit Bali

Ganesha

Singosari, Oost-Java, Indonesië; eind 13de eeuw, via Nicolaus Engelhard, gouverneur van Java’s Noordoost-hoek, de tempel van Singosari naar Nederland gekomen.

Ganesha

Teruggave van culturele objecten

Lees hier de volledige richtlijnen van NMVW omtrent "De teruggave van culturele objecten ; principes en processen"